Gaztaina-batzea nola egiten zen

Hau ikusteko Macromedia Flash Player behar duzu. Doan da. Jaitsi produktu hori.
Jaitsi bideoa (wmv) | Pantaila osoan | Txertatu 		Hizlaria: Luis Aranzabal Gabilondo
Herria: Bergara
Elkarrizketatzailea(k): Itziar Alberdi
Data: 2004/10/04
Iraupena: 02:25
Erref: BER-174/003

Laburpena: Gaztainak nola batzen zituzten: lurretik jasota; haga batekin zuhaitzetik botatzen zituzten. Zakuetan etxera eramaten zituzten. Gaztainak batzeko erabiltzen zen tresna. Kanpoan lagatzen ziren gaztainak, multzoan. Ganadu-jana.

Gaia(k):

- Orduan, esaten dozu, gaztaiņia batu zelan batzen zenduen? Hagiakin bota...?
- Bai. Bueno, bai, hagiakin jo ta bota. Ta lurrera. Nik ez neban asko ikusi hori, baiņa... Guk lurrian gehixena. Ta, ba, ni akordatzen naiz bastante gaztaiņa batzen zana be bai. Batu ta zakuetan etxera ekarten dia, zaku haundittan.
- Eta batu gero zelan?
- A! Eitten da zer bat, gantxu bat eitten da, egur bat, gaztaiņako... berakin gaztaiņako egur bat, ba, zabaldu ta itxi berez eitten dana. Ta eskuan hartzen da ta ri-ra!, muelle bat daukala emoten dau, baiņa ez dauka ezebe.
- Eta izenik-edo bazekan horrek?
- E?
- Izenik bazekan?
- Ez dakit, ba, horrek izenik... Ez dakit, e!
- Bai, [ha] zer bat, buelta emoten jakon egur zuzen bati. E? Mehetu, ta hola, hola eitten eban beti, hartu tatrak, trak, trak, trak.
- Eta esaten dozu gero gorde koskol ta guzti gordetzen zebela, ez?
- Bai, [koskola ta guzti], pillia ein hantxe, kanpuan, e! Barruan ez zan lekurik egoten ta. Kanpotan egoten zien. Batzuk hobe zala esaten eben, ez dakit.
- Orduan, negu guztian edo...
- Bai, negu guztian.
- ... kanpuan? Ba, zeozekin tapau...
- Bai, bai. Ta astixa euanian, ba, pilla bat apartau ta barrura ekarri ta hortaraxe. Gero txikixak apartau [gauza] ez dianak ta harek emoten jakuen ardixei edo behixei edo, hondarrak, gauza ez dianak. Eukitzen dabe. Ba, gaztaiņak eukitzen dittu bi edo hiru ale, ta gero aldamenian txiki-txikixak, azalak, eukitten dittu beste batzuk. Ta harek apartau ta ganauak jaten zittuen. Ta pillan sobratzen bazan be harek be ganauendako.
- Eta ganauei ze... behixei...?
- Behixei ta ardixei. Bueno, behixendako ez zan asko geratzen, baiņa ardixak gustora jaten eben. Ta gero ardixak kanpuan be jaten eben geratutako hondarrak, basuan billatzen zittuen danak, ta batzuk errebentau be [eitten] eben, e! Lehelengotan. Lehelengo [jausten] hasten zianian ardixak... ta harek beti egoten dia kanpuan, ta orduan pixkat jaten edo zera ta batak baiņo bestiak gehixao jatearren edo beinga!, ra-ra-ra. Ta gero, gaztaiņa asko jan ezkero, ba, ase eitten jakuen itxuria, ta harek errebentau eitten eben prat. Harek ardixak aprobetxatzen zian, e! Ez zian akabatzen hola golpe-golpera, baiņa... Bai.
- Eta esaten dozu gero zakutan sartu...
- Zakutan sartu eta etxera ekarri.
- Eta etxera. Eta saltzeko be izaten zian, ez?
- Bai saltzeko izeten zian. Gurian, bueno, salduko zan hamen be baiņa hor, hor [beheko etxian] ta asko saltzen eben gaztaiņia. Asko, e!
- Eta ze... hemen Brgaran edo...?
- Bai, Bergaran. Erostailliak egongo zian orduan be, almazenistak egongo zian. Ta harek alia garbixa ta ona erosten eben, e! Bai. Gure amamak esaten eban Elgetatik be etorten ei zien andrak, ba, basarrittarrak laga gaztaiņia nahikua batutakuan, ba, laga. Beste lan batzuk ein bihar, garixak edo ta... Elgetatik andrak etorten zian azkenengo hondarrak batzera. Bai, hartu ta zakukada bat bizkarrian eruan ezkero, ba, edarto!
- Eta, esaten dozu, oin sasoi honetan, gaztaiņiaz aparte, gero garua be...?
- Garua bai, garua. Ta artian igitaixakin ebaten zan garua, e! Igetaixa. Jakingo dozu zer dan, ezta?
- Bai, bai, bai.
. Ta raka-raka-raka danian. Ta gero, etxera ekarri bihar garua. Garua gauza inportantia zan!
- Bai, sasoi baten bai, ez? Eta hemen garo-sail haundixak zekazuezen edo... hemen inguruan?
- Bai, bai, bai. Garo-saillak eren mendi-gaiņetan onak, e! Ta terrenuak asko balio eben orduan.

Proiektua: Deba Eskualdeko Ahotsak - Bergara.
Kodifikazioa: Itziar Alberdi (Badihardugu Euskara Elkartea)
Transkripzioa: Aintzane Agirrebeņa (Badihardugu Euskara Elkartea)
Copyright: Bergarako Udala