Hemen zaude:  Sarrera » Bergara » Pasartea: Lihoa ereitetik haria egitera

Hilari Gantxegi Iturbe

(Bergara, 1910/01/14 - 1995/02/26)

1910ean Osintxuko Eguzkitza baserrian jaioa. Bertan bizi izan zen 1995ean hil zen arte. Linagintzari buruz zekiena, aurreko belaunaldiei jasotakoa zen.

Anizeta Agirre Elkoroiturbe

(Bergara, 1888/04/17 - 1992/01/04)

1888an Osintxuko Laudatz baserrian jaioa. Handik Ola baserrira joan zen bizi izatera eta hamar urterekin auzo berean dagoen Galartza baserrira joan zen neskame. Han urte batzuk pasatu ondoren, Bilbora joan zen orduan ere neskame, José Felix Lekerika, gerora ONUko enbaxadore izango zenaren etxera. Osintxura bueltatu zenean ezkondu egin zen eta handik bi urtera alargun gelditu zen. Berrriz ere ezkondu eta kalean, Tejerokuan, bizi izan zen denboralditxo batez. Gero Bolu baserria erosi eta bertan bizi izan zen hil arte.

Lihoa ereitetik haria egitera

Hizlariak: Hilari Gantxegi Iturbe , Anizeta Agirre Elkoroiturbe Herria: Bergara Elkarrizketatzailea(k): Iñaki Etxaniz , Jaione Isazelaia Data: 1985/03/26 Iraupena: 00:00:00 Erref: BER-060/011

Laburpena: Lihoa (linua) zelakoa zen. Liho-hazia (linazia), beste edozein hazi bezalaxe ereiten zen. Ez zen ebakitzen, atera baizik. Sorta txikiak egin, lotu eta ihartu egin behar izaten ziren zelaian zabalduta. Batu, labean berotu eta trangatik pasatu. Ardatzean egiten zen haria. Negu guztia lihoa iruten egoten ziren eta erronda galantak egiten ziren.

---

Gaia(k):

• Baserria » Lana » Lanbide zaharrak
• Baserria » Gizartea » Aisialdia
• Baserria » Gizartea » Emakumeak eta umeak baserrian

- H: Honek diñue, ama, ze izeten zan liñua, liñua, tela hori eitteko.
- Bai, liñua erein eitten zan, beste edozein hazi bezelaxe. Liñazixa oin be botikan egongo da. Liñazixa, enplastuak-eta eitteko-ta hartzen zan lehen. Ta liñazixa erein, ta liñua lastua bezelaxe batzen zan, etara eitten zan gaiñera, ebai ez. Etara eitten zan; oso sustar...
- Sustarretik...?
- Sustar txiki-txikixa eukitzen dau liñuak, [utxa], ta berdin berdin-berdiña... [...] Anillan koloreko loriakin, oso politta izaten da.
- Eta gero zela eitten zan liñua?
- Gero, ba, sorta txiki batzuk eitten zien, ta harek sortak, zertu, lotu, berakin, beran zerakin, bedarrakin berakin, ta igertzen eukitzen zien kanpuen, zelaixen zabalduta. Gero handik batu ta labien berotu, ta trangia esaten jakon, hola mihiña barrura sartzen jakon zer bat, astuak esaten jate, ba, zerak... Ta han, labian berotu ta kaskaria kentzen jakon, ta liñua ikusiko ziñuen iñoiz, zerera, itturrixa ipinttera datozenak-eta ebalten dabe ba liñua...
- Hori hari gogor hori...
- A! Hori da?
- Bai.
- Hori da liñua?
- Liñua, liñua, bai.
- Espartzu tipoko...
- Ta harekin eitten da harixa.
- Baiña oin espartzua modukua ibiltzen dabe, ama. Oin espartzuan moduko gauza bat ibiltzen dabe. Lehen ibiliko zan liñuoi.
- Lehenao. Bai. Ondio urte asko ez dala be bai liñua ebalten eben. Gero harekin harixa eitten da, ardatzien. Orduen erronda galantak eitten zien. Negu guztia liñua iruten, irun esaten jakon. Ta juntau andra mordua ta... gero gabien errondia.

Proiektua: Bergarako euskara
Kodifikazioa: Itziar Alberdi (Badihardugu Euskara Elkartea)
Transkripzioa: Aintzane Agirrebeña (Badihardugu Euskara Elkartea)
Copyright: Jaione Isazelaia; Iñaki Etxaniz; Bergarako Udala