Baserriaren egitura mende hasieran
|
Jaitsi bideoa (wmv) | Pantaila osoan | Txertatu |
Hizlaria:
Donato Ibarguren Unanue
Herria: Bergara Elkarrizketatzailea(k): Itziar Alberdi Data: 2004/02/25 Iraupena: 04:26 Erref: BER-152/004 |
Laburpena: Beheko pisuan zaltegia. Sukaldea, askoz handiagoa. Sukaldean egiten zen bizimodu guztia. Arotzerian; goruetan (oraindik makinak dituzte). Ataia. Goiko pisuan, ganbara, laboreak gordetzeko; kutxak (kutxetan egoten zen gordeta erropa). 3. pisuan, artoa sikatzeko ganbara. Zelan egiten zen lo: guztiak gela bakar batean.
Gaia(k):
- Baserria » Gizartea » Baserria instituzio gisa
- Baserria » Gizartea » Baserriko bizimodua
- Iritziak » Gizartearen aldaketa » Antzinako bizimoduari buruzko iritziak
- Ta behekaldian ze egoten zan?
- Zaltaixa. Ganauak honaxe zeren. Trezebia guk esaten gontsan, hola, aurrera zabaltzekua ta ganuen askia. Alde horretatik han dao ondio askia; alde hontatik tabikia ein ta itxitta dao. Ganauak sukaldera begira zeren. Hiru aska edo zien hor.
- Zuk hori ezautu dozu, baiņa?
- Bai, haura neuk ezautu neban. Sukaldia, hau, tabike hori ein zanian, horko ganauei ein jakuen kendu, bestekaldera begira ipini eta han bentanatxo bat ipini trezebia zan lekura. Gero kendu zan haura be eta berriz reformia zeoze, beti zeoze eitten. Ta holaxe.
- Eta sukaldia?
- Etxian, behian, hamen, sukaldia ya bizimodu dana eittekua. Hamen eitten zan arotzerixan; andrak eskutako lana, ba, goruetan laniakin galtzak [...] edo. Ondio hor dare makinia ta gauzak. Ta horrek eitten zien. Eitten ei zien. Nik be gehixao ezautu neban [...] baiņo, baiņa aitta ta ama be ikusten nittuan. Ta neguan, ba, arotzerixan ein ta hurrenguan egurrak be haundi samarrak ekarri hona, beheko sua. Gero, hor erdittik kendu zan, ba, horra; hortik tximinixia ein jakon. Bai. Gure aittak, beran denboran, [...], ba, oin dala larogeta hamar bat urte edo hola --[gehitxuao be igual izango dia], ta-- berak igeltseron bati edo erain zotsan tximinixia. Eta sukaldiak erdittik tabike hori ein txikixao eitteko. Bueno! Bestela saloi haundi haura ta zela berotu ta...? Neguan, ba, hotzak edozein modutan be.
- Orduan, sukaldia, zaltaixa ta...
- Behian zien sukaldia ta zaltaixa. Ta hori aurrekaldera arkuakin daonori ataixa esaten jako. Horretxek zien etxiak zittuanak. Gero ein jakon handikalderakua. Ba, hori ein jakon "en el aņo cincuenta y tres" edo. Hori gero einddakua da. Baiņa bestela hauxe zan.
- Ta habitaziņuak eta...?
- Goixan zien hamen parian zan ganbaria. Ganbara bat zera eukitzeko: garixa, gauza zerak, laboria. Ta gero, ba, beste kutxan bat edo bi. Kutxan egoten zien erropak be! Ba, kutxa... txikixauak batzuk, bestiak haundixauak, erropa-kutxia. Erropa-armaixuak gero zian, baiņa aurretik kutxak zian. Ta gero, hirugarren plantan, artua-ta sikatzeko ganbaria. Ta gero tetxua. Alturia bazeukan. Hiru planta zeuzkan, baiņa txikixa, metro kuadraua txikixa.
- Eta logelak edo...
- Logelak, ba, gero, hori lehen esan doten hori aurrekoori, anpliaziņo hori ein zebenian, logelak ein zittuen. Behian ataixa, hori arkope hori, eta goixan logelak. Eta gorauan ganbaria artua-ta sikatzeko. Aurretik haura, han, pareta zurittutako hauraxe ei zan logelia. Haura, ba, haura kendu zala izango dia, ba... Gure aittak esaten zeban ezautu ein zebala, baiņa usau sekula be ez aurretik. Ordurako hori eindda zeuan, ba, aurrerako anpliaziņo hori, ta kuartuak, habitaziņuak.
- Ta, orduan, ze eitten zeben danak batera lo?
- Bai, gero haura... Bai, aurretik batera. Bai. Batera. Bueno, batzuk hara ta bestiak horra ta... Ta agero, hori anpliaziņua ein zanian, ba, hiru kuarto uste dot ezautu nittuala: gurasuen kuartua, neskena eta gero "sala haundixa" esaten gontsan, erdixan. Ba, han mutikuak eta aittaitta. Hantxe egoten giņan. Holaxe zien orduko kontuak. Zenbat aldakuntza egon dan!
- Hori, ba! Hortik hasitta, ezta?
- Bai.
Proiektua: Deba Eskualdeko Ahotsak - Bergara.
Kodifikazioa: Itziar Alberdi (Badihardugu Euskara Elkartea)
Transkripzioa: Aintzane Agirrebeņa (Badihardugu Euskara Elkartea)
Copyright: Bergarako Udala