Gerra-osteko egoera; garia eta artoa entregatu beharra

Hizlaria: Manuel Iraola Goenaga
Herria: Bidania-Goiatz
Elkarrizketatzailea(k): Ariane Ensunza , Urtzi Reguero
Data: 2008/07/24
Iraupena: 05:00:00
Erref: BID-008/014

Laburpena: Gerra-ondorenean ogirik ez zegoen. Baserrian beti izaten zen jateko gehiago, baina gerra-osteko egoera nahiko txarra zen, garia eta artoa entregatu egin behar izaten ziren eta. Kartila batean markatzen zen zenbat kantitate ehotzeko baimena zeukaten eta hortik atzerakoa estraperloan eho behar izaten zuten. Errazionamenduko opilak. Estraperloan ekarritako zaku-irinak 1000 pta. balio zituen eta basoan lau zuhaitz handi botatzea 25 pta. ordaintzen zen.

Gaia(k):

-Eta ze egoera egondu zan gerra zibil garaien Bidanin?
-Gerra garaien? Nola?
-Ze egoera egon zen?
-Egoera? Gerra ondorenen ogiik'e ez, ogiik'e ez. Basarrin beti sortu zan, baakizu, behiyak eta esnia eta abar, patata pixkat, dana. Baiņa ogia hartutakok, nik ezagututakok [ondo ezautu gendun] ondorengua. Gerra bukau zanen hamairu urte nittun ta, hamarrekin hasi ta hamahirukin bukau zan. Ta etorri zan, labrantza [...] honenbeste metro kuadro gariya einda ta herriko gizonak [...] zuen, bai, honenbeste kilo gari. Ta ze famili da? Ta lau ogi edo bost edo... Beno hoi [...] kontuk in ta horiek etxen nahiko dizkiye 300, 400. Ba, 600 hor herrira, garik, entrega. Ta [estaduko] preziyua, kanpoa danak garik. Artoa're tanto herrira ta geatzen zaizkitzu... errotaa. Esan det mila kilo tasatu ta 600 entregatu eiten [dituzu], kendu iten dizkitzue ta 400 zuretzako. Kartilla bat ematen dizue 400 kilo gariyantzako. Ta artua gutxiyo [...] beste berrehun bostehun, kartilla. Errotaiyak zenbat [...]go dittun, menos, menos, baijua, menos, bukatu da, bete da, gehiyo dakazu ta hori iyotzeko ordena ez dauka errotaiyak, estraperlua. Ta hark itten zun ta erdiya kentze zizun. Ta halare konformatu in ber, konforme, ez daukek nun iyoiik eta, ta ogiya beltza, pastel horren kolorekua, opillak. Baiņo ez zuen zakurrak jaten hua e! Hemengua danak eamango zuen. Etortzen zan iriņakin, hemen panaderok itten zittun iriņ harekin ogiik ez zeon itteik, opillak personako bana o biņa o ez dakit ze itten zittuen. Hua jaso in ber ziņuzen, e. Ta preziyua ez dakit, [...preziyon] ta... Ogiya jateik ez. Basarrin esaten dana, nola-hala artua ta estraperlua gehixeo ta han'e errotaiyak asko kendu... Ba! Konforme. Beti basarriņ talua ta abar ta... basarriņ pasable, baiņo kuidau! Diruik ez, ez zeon ta hartzeik'e ez zeon. Zaku iriņa, gure etxen, gariyan iriņa 80 kilo milla pezta. Haik estraperlon etorritakuak. Altzoko Pello Txiki zan hor negoziyon ibiltze zan bat, gizona, Pello Txiki, hark ekartzen zun milla peztan basuan lau tronko arbolak, lau haundi metro kubiko bat eitteko bost duron, lau partetan moztu bost duron ta milla pezta zaku iriņa. Zenbat lan in ber dun hura kubritzeko ta hori ekartze bazizun. Lana... ezin, ezin, ezin diruik atea. Hoi paatu ta sobratu ezin ein, baiņo lana in ber. Bestalde batez.

Proiektua: Euskal Herriko Ahotsak
Kodifikazioa: Aintzane Agirrebeņa (Badihardugu Euskara Elkartea)
Transkripzioa: Urtzi Reguero
Copyright: Badihardugu Euskara Elkartea