Joxe Odria Osoro

(Elgoibar, 1913/01/17)

Larruskaingo (Bizkaia) Damakorta baserrian jaio zen. 6 urte zituela, ama alargun gelditu zen. 9 urterekin Elgoibarrera etorri ziren, eta Guenetxeberri baserrian jarri bizitzen, baita amona ere. 6 anai arrebaren artean bosgarrena zen bera. Ermuaran-Sallobente auzoko Luis Etxanizek Mokoroa baserrian ematen zituen klaseetara joan zen. Gerra aurretik, San Pedroko fabrikan hasi zen lanean, 19 urterekin. Soldadu joan behar izan zuen, ordea, eta 3 hilabetean Bilbon egon zen zauriturik. Baina gerra ezkero, Iriondorekin hojalaterian hasi zen ikasten. Gero, bere kontura jarri zen beste hojalateri batean. Dantzaria bera, hamaika jaialditan aritu zen Miren Vallejo elgoibartarrarekin bikote eginez. Bere emaztea Maltzagako erromerian ezagutu zuen. Berak 26 urte zituen, eta Teodora Aldazabalek, bere emazte izango zenak, 17. Handik 8 bat urtera, Plazentzian ezkondu ziren.

Larruskaindik Mendarora joaten zen zaldiz ogi bila

Laburpena: Aita berak 6 urte zituela hil zen. Aitak baserrian lan egiten zuen eta amak sukaldeko kontuak eramaten zituen. Mendarora joaten ziren ogitara Ospas baserritik zehar zaldiz. Amama ere Elgoibarrera etorri zen eurekin bizitzera eta bera gerran zegoela hil zen.

• Gizartea » Lagunartea eta familia » Etxeko giroa
• Baserria » Lana » Herrira saltzera, erostera
• Baserria » Gizartea » Baserriko bizimodua

- Aitta zuk zenbat urte zenittula hil zan?
- Aitta hil zan, ba, nik... sei urte uste dot nittuela. Bai, sei urte. Pulmonixia edo holako batek hartu ta...
- Eta zertan itten zeban lan aittak?
- Basarrixan.
- A! Baserrixan itten zeban?
- Ta nunbaittera jornala [irabaztera] juten bazan ez bazan, basarrin batera edo, ba, basarriko zerakin danok.
- Eta etxeko gauza guztixak amak itten zittun?
- Amak. Amak eta lagundu gaztiak ere bai, baiña, behintzat, amak hango jentia edo... Ogittara-ta be... Ogittara Mendarora juaten giñan. Neu juaten nitzan, gaiñera, gehixenian, kaballo haundi batekin. Jarri kaballo gaiñian ta kaballo gaiñian etorri, ta ekarten nittuan hamabost eta hamasei ogi-ta. Ogixak laukuak, e! Horrek haundixok. Ta etorten nitzan Mendarotikan hona, Ospas, ez dakit, entzunda egongo zara, igual, Mendaron...
- Bai, bai.
- Hortik Arnoatera, behetik gora, behetik gora. Ta horra etorri ta, lehelengo, panaderuak ogixak sartzen ziazen kaballuan sarietan, ta han sarietan sartzen ziazen bost bat, ta gero, zakuan gaiñerakuak, zakukuak ipiñi gaiñian. Ta Ospas onduan jarri neu gaiñian, ta gaiñian etxeraiño, zaldixan gaiñian ogixa janaz. Ogixa janaz. Sasoi haretan! Gustora [hala be]!
- Eta amona... bueno...
- Amona hil zan gerra... ni gerra-denporan juan nitzan gerrera ta, ni gerran nauen. Amona hil zanian ni Kataluñan nenguan, Kataluñako frentian, Leridan.
- Eta zuekin bizi izan zan amona Elgoibarren?
- Bai, bai, bai. Ha, amona, Elgoibarren hil zan.
- Etorri zan bizitzera zuekin, ezta?
- Bai, bai.
- Ordun, etxian egon ziñeten: sei anai-arreba, ama eta amona?
- Bai.
- Eta amona, ezta?
- Amona. Bai. Amama hil zan larogeta hamaika urtekin, eta ni nenguan zerian, Lerida onduan, frentian.

Proiektua: Elgoibartarren esanetan
Kodifikazioa: Aintzane Agirrebeña (Badihardugu Euskara Elkartea)
Transkripzioa: Aintzane Agirrebeña (Badihardugu Euskara Elkartea)
Copyright: Elgoibarko udala