Artilezko koltxoiak

Hizlariak: Esteban Olalde , Rosa Agirregomezkorta
Herria: Mallabi
Elkarrizketatzailea(k): Itziar Alberdi
Data: 2006/01/23
Iraupena: 02:35:00
Erref: MAL-031/010

Laburpena: Artilezko koltxoiak. "Lastamarrajie", artamalutarekin egindakoa izaten zen. "Txibittie", makila bikoitza; harekin koltxoia jotzen zuten harrotzeko.

Gaia(k):

Baserria » Lana » Abereak
Baserria » Gizartea » Baserriko bizimodua
Baserria » Gizartea » Baserriaren inguruko lexikoa

- Eta izarak ehunezkuak. Eta koltxoiak zelakuak ezautu zenduezen umetan?
- Guk koltxoiek lanazkuek beti, lanie.
- Ardi-lanie.
- Ardi-lanie beti.
- Arta-malutazko...?
- Bai. Ha... Baiñe ha zera zan... azpikue.
- Jergoia edo...
- Bai, zelan esaten gendun, ba? Koltxoie...
- Lastamarragie.
- Lastamarragie esaten geuntsen.
- Bai.
- Halakuekin soldautzan be egonda na' ni. [Hamengo] antzera.
- Zelan esaten detsazue?
- Lastamarragie edo.
- Holako, geiñie zabalik deuken tela... poltsa haundi bat ixeten zan.
- Bai, poltsa haundi bat ixeten zan. Ha bete zerakin...
- Arto-malutekin.
- Arto-malutekin.
- Ta harro-harro ein ta gero gaiñin koltxoie.
- Bai, ta arto-malutak be ixeten zien arto... barruko fiñek, enjeneral, apartautikuek. Enjeneral, barruko, artuan barruko... geiñeko zerak zakarrauek izeten die, gogorrauek; barrukuek izeten die asko be fiñauek. Ta harek apartaten zien, ba, aurrez, mordue, igual da, ta haretxi sartu ta haintxe. Harek azpixen ta gero gaiñetik...
- Ardi-lanazkua?
- Ardi-lanazkue. Bai.
- Ta ardi-lanazkuak be, koltxoiak, lana eukiko zeban, ez? Lantzian behin astindu edo...
- Bai, bai.
- Bai. Gero, soltau telioi, etara [hara] kanpora ta jo makillekin, ta harro-harro ein ta...
- Makillekin edo txibittak esaten geuntsen guk, makilla bikotxa.
- Eta zelan esaten detsazu?
- Txibittie. Makilla bikotxa ta goixen bata bestiai juntatzeko narruzko zer bat izeten zan.
- Honek euken hori. Nik ez naban... Nire jaixotetxien ez euen holakoik. Baiña holan...
- Garixe, edo... babie joteko be bai hoixe, hoixe usaten gendun.
- Kanpuen bota baba-otsro mordue ta harekin "bla!" ta "bla!" ta...
- Harekin inddarra emoten jakon doblie baiño gehixao. Bueno! Ta erdixe neke. Emoten jakon bueltan ta jo-ta "blast!", "blast!" joten eban harek, inddarraz jo. Baiñe... ta emoten otsen belozidade bat txibittiaz, esaten geuntsen. Narruzko zer bat eukitten eban goixen, ta jo-ta bueltan "blast!", "blast!" ....
- Ze zan, zeuek etxian eindakua edo...?
- Bai, bai, bai, bai, bai, etxien. Makilla bi.
- Makilla bi.
- Makilla fuerte bi izeten zin.
- Ta holan, ta...
- Koskatxue...
- Koskatxue ipini...
- Koskatxue etaratzen jakon.
- ...ez daixen kanpora urten. Ta handik han narru zati bat ipini ta beste bat. Ta ha bestie goikue juten zan inddarrien kanpora.
- Bai, bai, goikue inddarrien, urrinddik. Ta harek inddar haundixe ta babie be haretxekin joten gendun. Babie asko hartzen zan, ba, lehen.

Proiektua: Deba Eskualdeko Ahotsak - Mallabia.
Kodifikazioa: Itziar Alberdi (Badihardugu Euskara Elkartea)
Transkripzioa: Aintzane Agirrebeña (Badihardugu Euskara Elkartea)
Copyright: Mallabiko Udala