Basoak; perretxikoak

Hizlariak: Esteban Olalde , Rosa Agirregomezkorta
Herria: Mallabi
Elkarrizketatzailea(k): Itziar Alberdi
Data: 2006/01/23
Iraupena: 04:00:00
Erref: MAL-031/016

Laburpena: Garai batean hariztiak eta pagadiak. Nahi beste perretxiko batzen zituzten; urritxak eta gibelurdinak batez ere. "Rebolloia"; "onddue"; "kuletrue".

Gaia(k):

- Basuen, ba, haritxek eta paguek eta egoten zin.
- Haritxek eta paguek basun.
- Hagaittik egoten zin ordun perretxikuek, urdiņek eta urritxek, edarrak.
- Bu! Jan ezinddeko beste perretxiku batzen gendun guk ordun. Jan ezindde perretxikue! Bai. Etxetik urten ezk'o, perretxikue? Bueno! Ta ganauek larr'a eruten genduzen goxien, ta txapelakin, txapela bete perretxikokin etx'a.
- Eta ze perretxiko izaten zian orduan?
- Urritxe ta gibel-urdiņe ta onddue [betik ez].
- Onena.
- Urritxe ta gibel-urdiņe, haretxek izeten zien.
- Ordun ez zan ezautzen robilloie-ta.
- Ez, ez, ez, ez. Robilloie oin, ointsuen ezautu da hemen.
- A, bai, e?
- Bai. Ta guri erakutsi oskun robilloie ze zan nire lehengusu batek. Praillie zan, Perun egon zan bera, euen --hortxe [Apottekue]; Apotteko Felipe--; hona etorri zan baten. Ta hortaxek, Trabak'a giņoiezen erromerixa' edo, ta gurekin joien hametik.
- Ez, San Martiņen errosarixue.
- Edo San Mar... A! Zeoze, behintzet, horrutz giņoiezan hortxe goiko kamiņun, ta bera konbersaziņo horretxeaz ta berak [...]. [Bajatu] zan kamiņuen goittik behera piņudire [hementxe], hortxe kamiņuen goittik behera bajatu zan piņudire ta haintxe topau eban, ta "Honetxek dittuk". "Mekauen", esan nutsen "holakuk han gure piņudi baten baitte kamionkada bat be egongo zuan, ba, saso' baten!", ta "Bai?", ta "Bai! Bueno!". Jo-ta hankapien kendu ezindde robilloie! Baiņe ez gekixen zer zan! Ta orduntxe haretxek erakutsi oskun jaten ta oin harrezkero...
- Oin topau ezin!
- Oin topau ezin!
- Nahi baiņa ezin oin?
- Ez. Baiņe hori be hazten da piņudixek biher dau hor, dozena bat urte ingurue biher dittu emoten hasteko hori robilloioi.
- A, bai, e?
- Bai. Ta hobeto, gaiņera, aurretik solo edo holako ibili, ta gero piņu sartutako lekun hazten da gehixen. Gero gastauz juten da; piņue haundixe hazixez gastauz juten da. Bai. Hamen be hortxe daz piņudixek eta lehen asko hazten zan ta oin bape ez [da'...].
- Eta zuek, orduan, igartzen dozue perretxikuak be gero eta gutxiao darela edo...?
- Hori bai, behintzet. Bueno, segun. Segun zelako edadeko piņue dauen.
- Baiņa, ez dakit, honguak lehen beste dare edo gastatzen...?
- Hongue pasa dan urtin asko egon da itxurie.
- Bai, bai, piņudixetan egon da, baiņa orduen onddue egoten zan...
- Haritxe dauen lekun.
- Haritxe dauen lekun.
- Arbolie dauen lekun.
- Tantaixe, enjeneral. Tantaixek-eta hemen danien egoten zan, ba. Orduen piņurik ez euen ta!
- Bai, hori...
- Hamen piņurik ez euen.
- Oin hirurogei urte ta be ezautu gendun onddue. Bueno...!
- Bai, onddue asko egoten zan.
- Bai.
- Bai, baiņa, enjeneral, horixe, hortxe, hor goixen be tantaixek egoten zien asko.
- Eta horrek oingo kerten-luziok barik potoluek ta azpi-zurixek. Harek, harek izeten zin ondduek ederrak!
- Kirtena sendue, sendo-sendo [kirtena], altura gitxi ta bal-bal-baltza geiņie ta onddue, ha izeten zan onddue.
- Piņudikue, enjeneral, kerten-luziaue da.
- Bai, bai.
- Eta zeuek ezautzen dozue edo sasoi baten biharbada gehixao ikusiko zan, perretxiko bat gorriska dana?
- Bai.
- Eta oso estimaua...
- Kuletrua edo esaten jakona? Bai!
- Kuletrua? Zuri-zurixe [...] lehelengo...
- Gorringua, ez? Emoten dau arrautza-gorringua dala...
- Bai, bai, bai, arrautza gorringua [lantxik].
- Bai, bai, bai, guk umetatik [ezautute] hori.
- Gero zabaldu eitten zan. Ha gaiņeko [...] tela zurixe apurtzen jakon, ta ordun, ha apurtu [aldin] izeten zan zeindde pelotie [latxik]. Ta gero zabaldu eitten zan, zabaldu-zabaldu-zabaldu eitten zan.
- Bai. Ordun be bai, ta oin be bai. Oin ba haxe ha.
- Bai, baiņa oin topau be...
- Oin ez dakit nik piņuaaittik ala zegaittik...
- ... Ez dot jun dan urtietan be. Ez dot urtietan be ikusi!
- ... oin ez dou ikusi. Baiņa gaztetan bai.
- Baiņa guk gaztetan perretxikue ezautzen gendun... bueno!

Proiektua: Deba Eskualdeko Ahotsak - Mallabia.
Kodifikazioa: Itziar Alberdi (Badihardugu Euskara Elkartea)
Transkripzioa: Aintzane Agirrebeņa (Badihardugu Euskara Elkartea)
Copyright: Mallabiko Udala