Gregori Argarate

(Soraluze, 1916/08/25)

1916ko abuztuaren 25ean jaio zen, Harkaitz baserrian (Soraluze). Errege etxean zegoen eskola nazionalean egin zituen ikasketak eta doktrina ikasteko, berriz, eskola partikularretara joan zen. Lana egin zuen Algodonera Artetxe e Hijos fabrikan (Osintxun) eta Lesarri baserrian. Geroztik Soraluzen bizi izan da. Alfontso Zangituren emaztea. Biak batera elkarrizketatu genituen.

Alfonso Zangitu

(Soraluze, 1912/01/23)

Osintxun (Txuringon) jaio zen, 1912ko urtarrilaren 23an. Osintxuko eskolara joan zen eta Bergarako seminarioan doktrina ikasi zuen. 10 urte zituela Pagolara bidali zuten, kriado. Urte askoan soinu txikia jo zuen erromerietan. Lana, berriz, egin zuen: Lesarrin, Hermanos alberdin eta gerra ostean, Sacian (Soraluzen). Gregori Argarateren senarra, biak batera elkarrizketatu genituen.

Esaera zaharra

Laburpena: Valle de Txurruka, ez Santu eta ez errota. San Andres eta Txurruka bailarakoen arteko hika-mikak. Auzoko baserri bat erre zeneko gogoetak.

• Gizartea » Erlijioa » Abadeak, elizak
• Gizartea » Kantak eta kontakizunak » Esaldi indartsuak
• Baserria » Gizartea » Baserri-auzoak eta auzolana

- Eta hori, azkenian, Valle de Txurruka, ez santu ta ez errota, hori badakizu zeaittikan dan?
- Ez.
- Txurruka ballian santurikan be ez zeukan lehen. Oin dao San Inacio. Zenbat urte izengo...? Urte mordua hori ipini zala be, ezta? Ta San Andres ballian eren bi errota. Akordatzen zara hor San Andres balleko errotia bat?
- Bai, dakit nik Argarate parian edo...
- Haura bat, ta beste bat Agarreburun, Arkaitz onduan. Ta horreaittikan zan Valle de Txurruka, ez santu ta ez errota. Ta beti diskusiñua egoten zan barrio de San Andres balletarrak eta Txurruka balletarren artian. San Andres ballian, ba, bi errota, ta santua, San Andres.
- Ta Agarreburu San Andreskua zan?
- San Andreskua. Ta Arkaitz be bai.
- A, bai?
- Errekiak erabagitzen jok.
- Errekiak. Ta ni Mirenekin ta horrekin...
- [Errekian] handikaldetik...
- Bai, handikaldetik.
- Mirenekin-ta gu lagunak zela izen giñan beti Agarreko Maria difuntia [be hil zan]; beste lagun bat ointxe hil jaku Egotzakuata horrekin, ba, gaztiak, eta diskusiñua, ez dakizu? Zuek santurik be ez daukazue ta guk bi errota ta...
- Adarra joten.
- Bai, bai. Nik ez naben pentsatzen Arkaitz San Andreskua zanik, e?
- San Andres ballia. Erre zan Arkaitz, badakizu...
- Bai, badakit [zein dan].
- Karnabal martitzena zan erre zanian. Ta ez dot uste ondio Jose Marik jakin dabenikan haura zela [in] zan, zela erre zan. Ta han Arkaitz onduan, kantera-zuluan gallegua bizi zan juan da oin Galizizara, baiña harek esan ostan neri ta harek galleguak, Manolok, esan ostan neri él que se dio cuenta, handikalderako bentanetan dana sua, garra, urtetzen zebala. Ez telefono ta ezebez orduan ta Arkaitzen be ez zeuan iñor. Ta bestekaldian etxietara diar ein ebala ze pasatzen zan. Ta sua. Akordau zanerako hamendik edo handikaldeko partia dana erre zala esan eban. Baiña dana ez zan erre. Ez dakit, hormia-edo zeuan han erdixan, zapaittikan... Zapaixa-ta jakingo dozu zertzuk dian?
- Bai.
- Eta han. Ta handik aurrera ez zan pasau. Baiña Jose Marik esan eban haura bota barik gelditzen dana peligro bat dala. Hara juan bata ta bestia, umiak-edo ikustera ta jausi leikiala, ta gero bera zala responsabilidadia. Akordatzen zara illuntzixan gu juan giñanian ikustera zela euan kontratistiakin hurrengo egunian ze ordutan etorri.
- Botatzeko?
- Erre bae geldittu zana berak bota eban horretxeaittik peligruaaittik.

Proiektua: Soraluzeko euskara eta ahozko ondarea
Kodifikazioa: Itziar Alberdi (Badihardugu Euskara Elkartea)
Transkripzioa: Aintzane Agirrebeña (Badihardugu Euskara Elkartea)
Copyright: Soraluzeko Udala