Gregori Argarate

(Soraluze, 1916/08/25)

1916ko abuztuaren 25ean jaio zen, Harkaitz baserrian (Soraluze). Errege etxean zegoen eskola nazionalean egin zituen ikasketak eta doktrina ikasteko, berriz, eskola partikularretara joan zen. Lana egin zuen Algodonera Artetxe e Hijos fabrikan (Osintxun) eta Lesarri baserrian. Geroztik Soraluzen bizi izan da. Alfontso Zangituren emaztea. Biak batera elkarrizketatu genituen.

Alfonso Zangitu

(Soraluze, 1912/01/23)

Osintxun (Txuringon) jaio zen, 1912ko urtarrilaren 23an. Osintxuko eskolara joan zen eta Bergarako seminarioan doktrina ikasi zuen. 10 urte zituela Pagolara bidali zuten, kriado. Urte askoan soinu txikia jo zuen erromerietan. Lana, berriz, egin zuen: Lesarrin, Hermanos alberdin eta gerra ostean, Sacian (Soraluzen). Gregori Argarateren senarra, biak batera elkarrizketatu genituen.

Hileta elizkizunen inguruko ohitura zaharrak

Laburpena: Hileta-elizkizunak; ohitura zaharrak. Zein ordutan izaten ziren. Janztetxeak non egoten ziren. "Ondra-bazkaixa".

• Gizartea » Erlijioa » Sakramentuak
• Baserria » Ohiturak » Ohiturak, sinesmenak

- Oin, aber, ez dakit... hortik aurrera ez dakit nik be...
- Ta gero, entierruetan, orduan, ze eitten zian, bazkaixak-eta eitten zian [hemen]?
- Ondra-bazkaixa esaten jakuan. Entiarrua in ta hurrengo atsaldian, hurrengo egunian-edo, atsaldian, ta gero hurrengo egunian goizian berriz. Ta gero ondra-bazkaixa.
- Ta goizian ze eitten zan?
- Elizkizuna, mezia-edo elizan.
- Entiarruak egoten zian, basarrikua, zortzi t'erdietan, oin atsaldian, illuntzian, daren moduan. Ta basarrikua zan euskeraz. Edo... euskeraz, ostera, nik... Bedratziretan izeten zan. Ta gero, ba, jaztetxiak zian hor, ba... Tinteroko tabernia. Entzunda ez zara zu egongo... Horrek eta Angelenekua ta horrek. Ta hor egoten zan [Utsurdiñekua], oin Edurtza daon lekuan, lehen [Utsurdiñeko] tabernia zeuan han. Ta hor egoten zian horrek onra-bazkaixok esaten jakuenok. Etxe bakoitzetikan pentseizu, bat hil da, ta etxe bakoitzeko bi laguneri bazkaixa emon bihar. Ta ni Arkaitzen nenguala akordatzen naiz, ni neska koskorra, baiña zela juaten zian etxaburuan han hartu txaketak holan bizkarrian ta bertsueta baten etxera.
- Bai, ba, eraten zebenian, ba...
- Eran primeran.
- Ta etxe bakoitzekuari zeiñi emon bihar izeten jakon, familixako etxietakueri?
- Familixakueri emon bihar.
- Ballekuak etortzen zian.
- Ballia ta dana? Ballia ta dana?
- A! Auzokuak eta...
- Ze tratu euken...
- Eta auzo danari emon bihar izeten jakon ala zeure lagun-edo zianeri?
- Ba, nik ez dakit han zela izeten zian. Gero ze...
- Dan-daneri [...]...
- Senidiak be bai ta...
- Auzokuak eta hurre... senidiak [...].
- Hurren [ereneri]. Baiña zelako desastria, ezta? Hil da bat eta harek [...] halako gastua ein bihar harei bazakixa emoten.
- Bai, hori entzunda dakat eitten zebela gastu haundixa.
- Eta kosta zan hori kentzia hori usadixuori.

Proiektua: Soraluzeko euskara eta ahozko ondarea
Kodifikazioa: Itziar Alberdi (Badihardugu Euskara Elkartea)
Transkripzioa: Aintzane Agirrebeña (Badihardugu Euskara Elkartea)
Copyright: Soraluzeko Udala