Bixente Esteibar Azkue "Ixkiña"

(Zumaia, 1933/03/04)

Zumaiarra, "Kale berrixan" jaioa (gaur Mari kalea). Emaztea eta gurasoak ere zumaiarrak; aita "Ixkiñatarra" eta ama "Patxi Barranderonekua". Hamabi urte besterik ez zituela hasi zen arotz lanetan, aitarekin. 1958tik aurrera, aita hiltzean, Bixentek eta anaiek hartu zuten "Esteibar" arozgintzaren ardura. Denetik egiten zuten, baina batez ere itsasontzien barruko lanak. Bere zaletasun handienak traineruak eta harraldeko arrantza izan dira: olagarroak, magurioak, andarikak, ixkirak...

"Maurlixoen" arrantzaren inguruko kontuak

Laburpena: Ze ingurutan ibili izan den arrantzan. Berari gehien gustatzen zaion parajea Itzurun ingurua da. "Maulixuak" (karakolak) harrapatzera nora joaten zen. "Gabarrantza". Udazkena izaten zen garairik emankorrena. Udaberrian andariketan edo "maulixotan" egiten zen, baina azken hau nekosoa izaten zen. "Maulixoen" arrantzaren inguruko azalpenak.

• Itsasoa » Arrantzak » Gabarrantza

- Eta orduan, harraldera, nora? Beti, e...
- Ni hasi nitxuan estrella polar aldea, oseake, deitzen zakona Malparaje ta [...] Plaza, ta paraje hoidxetan. Geo hasi nitxuan honea, hondartza, Itzuruna. Ta geo, berriz, asko zeara, [Algorritik] Sakonetaiño.
- Eta toki onena zein zan?
- Nei gehidxena gustau zaitena beti izan dek Itzurungo zea, buelta hau.
- Itzurungua.
- Bai. Hasi San Telmo azpitikan, San Telmo... San Telmo, ba, Itzurungo plaiatikan, [Paoleaiño]. Ta geo, zea, zearaldea, [Algorritikan] hara juten nitxuan berriz, asko. Maurlidxua badakik zer dan? Karakolak.
- Bai.
- Maurlidxuak o gabarrantza. Gau-arrantza izaten dek gabian, arrantza. Gabarrantzata beti hara. Bestela egunez beti, hasi giñan, Paolenian hasi nitxuan ta geo honea.
- Itzurunea.
- Itzuruna.
- Eta hori zeaitik? Gabarrantza iteko hobia da?
- Bai. Oseake, berriyo dek. [...] haundidxa dek. [...] haundidxoa dek eta han askoze errezo ibiltzen haiz. [...] askoze aberatso dek hua, berez. Albo horretaik hasita, Sakoneta oso aberatsa dek.
- Eta esan dezu gehienbat udazken partian izaten zala, Irailletik aurrea.
- Bai, arrantza onena hori dek. Oseake, hemendik aurrea. Hemendik aurrea arrantzako oso ona dek, bai olaarrotako, olaarro hoiek haundidxo izaten ditxuk, ixkirare ya gora etortzen dek, ta askoz hobia izaten dek arrantza hua.
- Eta bestela, negu partian eta udaberriyan eta iten zan edo?
- Udaberridxan [...] o bestela maurlidxota. Ta maurlidxota dek, bastante nekosua izaten dek.
- Zeba?
- Dek... Oseake, juten haiz, beti Sakoneta iyo, [...] birian, etorridxaz ba iten dek, ba, harridxai buelta emanez. Ze, maurlidxua jenealian eoten dek, harri azpixan eoten dek. Errekak eta nola jeixten dixkiyan, ura haren barrenian eoten ditxuk sortak, maurlidxuanak.
- Beti sortan?
- Sortak... bueno, ugaridxo izaten dek. Maurlidxo haundi hori, hor arrantzatzen dek hura. Errekan nola jeisten dian, han izaten dek hori. Ta, orduan in behar izaten dek harridxai buelta eman, ta orduan, ba... Ta bestela, ba, banaka-banaka, billatzen hitxuan bost-sei, o... maurlidxo haundi hori, gaiñea. Bai.
- Eta nekeza, orduan?
- Karo! Harriyai buelta ematen ta makurtuta ibili behar dek eta ez dek zean bezela, olarrutan bezela, kaña sartzen dek ta han billa ibiltzen haiz. Makurtu, ta lan asko in behar izaten dek.
- Eta hori udaberriyan izaten zan?
- Hori eoten dek urte guztidxan. Geo ni juten nitxuan harea, udaberridxan juten nitxuan. Oseake, artian olaarruak eta, ezer ez zeonian, ba, bai.

Proiektua: Zumaiako hizkera
Kodifikazioa: Aintzane Agirrebeña
Transkripzioa: Miren Zabaleta
Copyright: Zumaiako udala